Scholen hebben nauwelijks invloed op digitale geletterdheid | diep onderzoek

In deze digitale tijden vinden we het belangrijk dat jongeren ook digitale vaardigheden aanleren. Deze vaardigheden worden vaak samengevat met de term digitale geletterdheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om het effectief zelfstandig informatie kunnen zoeken, selecteren, beoordelen en delen. Het ligt voor de hand om de school aan te wijzen als aanstuurder van zulke vaardigheden. Kennisnet liet onderzoeken of dat wel effect heeft.

Onderwijskundigden Hans Luyten en Martina Meelissen van de Universiteit Twente onderzochten de samenhang tussen leerling- en schoolkenmerken met de prestaties in digitale geletterdheid van Nederlandse leerlingen in het tweede leerjaar van het voortgezet onderwijs (dus ongeveer 14 jaar oud). Ze keken ook naar verschillen tussen de leerlingen van de verschillende onderwijstypen. Leerlingen namen een toets af en vulden een survey met achtergrondvariabelen in. Daarnaast werden schoolleiders, ICT-coördinatoren en docenten ondervraagd.

Antecendenten en procesfactoren
In de analyse wordt een onderscheid gemaakt tussen antecedenten en procesfactoren. Op procesfactoren heeft de school daadwerkelijk invloed. Het gaat hier bijvoorbeeld om beleid, de aandacht voor ICT in het onderwijs en de professionele ontwikkeling van docenten.

Antecedenten daarentegen zijn kenmerken van de school die nauwelijks manipuleerbaar zijn, maar die wel een effect kunnen hebben op digitale vaardigheden. Antecendenten van leerlingen zijn bijvoorbeeld geslacht, de taal die thuis gesproken wordt en het opleidingsniveau van ouders. Op schoolniveau gaat het bijvoorbeeld om de urbanisatiegraad, de gemiddelde leeftijd van docenten en beschikbare ICT-infrastructuur.

Inzichten
Misschien niet geheel verrassend: het gevolgde onderwijstype hangt sterk samen met digitale geletterdheid. Dat betekent dat leerlingen op het vwo betere ICT-skills hebben dan leerlingen op het vbmo. Daarbij zijn er twee significante interactie-effecten: sekse en onderwijstype met thuistaal. De samenhang tussen onderwijstype en digitale geletterdheid is sterker voor meisjes, en de achterstand in digitale geletterdheid voor leerlingen waar thuis geen Nederlands wordt gesproken is vooral groot in bij de lagere opleidingsniveaus.

Er is een significante samenhang tussen het computergebruik thuis en digitale geletterdheid, en een veel minder sterke samenhang tussen computergebruik op school en digitale geletterdheid. De digitale vaardigheden van 14-jarigen, zo stellen de onderzoekers, worden in de eerste plaats bepaald door buitenschoolse factoren.

Daarmee blijkt dat vooral antecedenten bepalen hoe digitaal geletterd een leerling is. Dat is een vervelende uitslag, want dit zijn nu juist de variabelen waar scholen weinig invloed op hebben. Je kunt jongens niet zomaar om toveren in meisjes.

Aanbevelingen
De onderzoekers hebben nauwelijks advies voor scholen. Wel geven ze aan dat “aanpak van achterstanden die samenhangen met sekse en thuistaal dus in sommige onderwijstypen urgenter [is] dan in andere” (p. 18). Hoewel de onderzoekers zich hier niet aan wagen, heeft het onderzoek belangrijke implicaties voor onderwijsbeleid. Moet de overheid nu echt zoveel investeren in ICT in de klas, of is het beter om programma’s te ontwikkelen die gericht zijn op het wegwerken van taalachterstanden? In de politiek is het momenteel veel aantrekkelijker om het eerste voor te staan dan te investeren in het tweede.

Een korte samenvatting van het onderzoek staat hier. Het gehele rapport is hier beschikbaar. 

Sourced through Scoop.it from: www.dieponderzoek.nl

See on Scoop.itVerzamelde lessen Mediawijsheid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s